مارجین یا Margin یکی از مهم‌ترین مفاهیم در معاملات فارکس و بازارهای اهرمی است. وقتی معامله‌گر با استفاده از لوریج معامله می‌کند، لازم نیست کل ارزش معامله را از سرمایه خود پرداخت کند؛ بلکه بروکر بخشی از موجودی حساب را به‌عنوان وجه تضمین کنار می‌گذارد.
این مبلغ همان مارجین است.
به زبان ساده، مارجین پولی نیست که بروکر از حساب کم کند؛ بلکه بخشی از سرمایه است که تا زمان باز بودن معامله درگیر می‌شود.
مارجین چگونه کار می‌کند؟
فرض کنید می‌خواهید معامله‌ای با ارزش 10,000 دلار باز کنید و بروکر برای آن مارجین 1 درصد در نظر گرفته باشد.
در این حالت برای باز کردن معامله به 10,000 دلار سرمایه نیاز ندارید و فقط:
100 دلار مارجین
برای نگهداری این معامله درگیر می‌شود.
باقی ارزش معامله با استفاده از Leverage یا لوریج پوشش داده می‌شود.
ارتباط مارجین و لوریج چیست؟
مارجین و لوریج ارتباط مستقیم با یکدیگر دارند.
هرچه لوریج بیشتر باشد، مقدار مارجین موردنیاز برای باز کردن یک معامله کمتر می‌شود.
برای مثال:
لوریج 1:100 معمولاً معادل حدود 1 درصد مارجین است.
لوریج 1:50 معمولاً معادل حدود 2 درصد مارجین است.
لوریج 1:20 معمولاً معادل حدود 5 درصد مارجین است.
اما نکته مهم این است که لوریج بالاتر به معنی ریسک کمتر نیست. اگر معامله‌گر از لوریج بالا برای افزایش شدید حجم معامله استفاده کند، زیان نیز می‌تواند سریع‌تر افزایش پیدا کند.
Used Margin چیست؟
Used Margin
یا مارجین استفاده‌شده، بخشی از سرمایه حساب است که برای نگهداری معاملات باز درگیر شده است.
هرچه تعداد یا حجم معاملات افزایش پیدا کند، Used Margin نیز بیشتر می‌شود.
تا زمانی که معامله باز است، این بخش از سرمایه آزاد نیست.
Free Margin چیست؟
Free Margin سرمایه‌ای است که هنوز برای باز کردن معاملات جدید یا تحمل زیان معاملات فعلی در دسترس قرار دارد.
به زبان ساده:
Free Margin = Equity - Used Margin
اگر Free Margin کاهش پیدا کند، توان حساب برای باز کردن معامله جدید یا تحمل نوسانات بازار کمتر می‌شود.
Equity چه ارتباطی با مارجین دارد؟
Equity
ارزش لحظه‌ای حساب است و سود یا زیان معاملات باز را نیز در نظر می‌گیرد.
اگر معاملات وارد سود شوند، Equity افزایش پیدا می‌کند.
اگر معاملات وارد زیان شوند، Equity کاهش می‌یابد.
کاهش Equity می‌تواند باعث کاهش Free Margin و Margin Level شود و در شرایط شدید حساب را به سمت Margin Call یا Stop Out ببرد.
Margin Level چیست؟
Margin Level یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت حساب معاملاتی است.
فرمول آن به‌صورت کلی چنین است:
Margin Level = (Equity ÷ Used Margin) × 100
برای مثال اگر:
Equity = 1,000 دلار
Used Margin = 500 دلار
Margin Level برابر است با:
200%
هرچه Margin Level بالاتر باشد، حساب فضای بیشتری برای تحمل نوسانات دارد.
هرچه این عدد پایین‌تر بیاید، حساب به محدوده خطر نزدیک‌تر می‌شود.
Margin Call چیست؟
اگر Margin Level به سطح مشخص‌شده توسط بروکر برسد، حساب وارد وضعیت Margin Call می‌شود.
Margin Call
یعنی سرمایه آزاد حساب کاهش یافته و حساب دیگر فضای زیادی برای تحمل زیان بیشتر ندارد.
این وضعیت یک هشدار مهم برای معامله‌گر است.
Stop Out چیست؟
اگر زیان ادامه پیدا کند و Margin Level باز هم کاهش یابد، ممکن است حساب به Stop Out Level برسد.
در این مرحله بروکر می‌تواند برای کاهش ریسک، بعضی از معاملات را به‌صورت خودکار و اجباری ببندد.
به همین دلیل مدیریت مارجین بخش مهمی از مدیریت ریسک است.
مارجین بیشتر یعنی معامله بهتر؟
خیر.
درگیر کردن بخش بزرگی از سرمایه در معاملات هم‌زمان می‌تواند Free Margin را کاهش دهد و حساب را در برابر حرکات شدید بازار آسیب‌پذیر کند.
برای مثال اگر بخش زیادی از موجودی حساب صرف Used Margin شود، حتی یک حرکت نسبتاً کوچک برخلاف جهت معاملات ممکن است Margin Level را به‌سرعت کاهش دهد.
به همین دلیل معامله‌گر نباید فقط به این فکر کند که بروکر اجازه باز کردن چه حجمی را می‌دهد؛ بلکه باید بررسی کند چه حجمی با سرمایه و ریسک حساب منطقی است.
چه عواملی روی مارجین موردنیاز تأثیر دارند؟
میزان Margin Required می‌تواند به عوامل مختلفی بستگی داشته باشد، از جمله:
- حجم معامله
- لوریج حساب
- نماد معاملاتی
- نوع حساب
- قیمت دارایی
- شرایط بروکر
- محدودیت‌های مارجین در زمان اخبار یا نوسانات شدید
برخی بروکرها ممکن است برای نمادهای خاص یا در شرایط پرنوسان، مارجین بیشتری درخواست کنند.
یک مثال ساده از مارجین
فرض کنید حساب شما 2,000 دلار Equity دارد و برای باز کردن یک معامله، 400 دلار Margin درگیر شده است.
در این حالت:
Used Margin = 400 دلار
Free Margin = 1,600 دلار
Margin Level = 500%
اگر معامله وارد زیان شود و Equity به 1,000 دلار کاهش پیدا کند:
Free Margin = 600 دلار
و:
Margin Level = 250%
یعنی با افزایش زیان، توان حساب برای تحمل نوسانات کمتر شده است.
تفاوت Balance، Equity و Margin چیست؟
Balance
موجودی حساب بدون در نظر گرفتن سود و زیان معاملات باز.
Equity
ارزش لحظه‌ای حساب با احتساب سود یا زیان معاملات باز.
Margin
سرمایه‌ای که برای نگهداری معاملات باز درگیر شده است.
درک تفاوت این سه عدد برای مدیریت صحیح حساب بسیار مهم است.
چگونه مارجین را بهتر مدیریت کنیم؟
برای جلوگیری از فشار بیش از حد روی حساب بهتر است:
- حجم معاملات متناسب با سرمایه باشد
- تمام Free Margin درگیر نشود
- از لوریج فقط برای افزایش بی‌رویه حجم استفاده نشود
- Stop Loss مشخص باشد
- Margin Level مرتب بررسی شود
- تعداد معاملات هم‌زمان کنترل شود
هدف اصلی این است که حساب در شرایط عادی بازار، فضای کافی برای تحمل نوسانات داشته باشد.
جمع‌بندی
Margin یا مارجین بخشی از سرمایه حساب است که بروکر برای نگهداری معاملات اهرمی به‌عنوان وجه تضمین درگیر می‌کند.
مارجین هزینه معامله نیست و پس از بسته شدن پوزیشن آزاد می‌شود، اما مقدار آن مستقیماً روی Free Margin و Margin Level تأثیر دارد.
درک رابطه میان Margin، Equity، Free Margin، Leverage، Margin Call و Stop Out یکی از پایه‌های مدیریت ریسک در فارکس است.
هرچه معامله‌گر مارجین را بهتر مدیریت کند، احتمال قرار گرفتن حساب در شرایط خطرناک و بسته شدن اجباری معاملات کمتر خواهد شد.
